Er zijn vele voorbeelden van sociale media kanalen die het leven van mensen zowel positief als negatief beïnvloeden. Facebook was een van de eerste bedrijven waarop mensen contact kunnen leggen met mensen van vroeger, zelfs aan de andere kant van de wereld. Ook Instagram, TikTok, Twitter, Pinterest en vele andere kanalen zijn daar nog bijgekomen.
Dat mensen op een laagdrempelige manier met elkaar in contact konden komen, was een groot voordeel, maar er kwamen ook nadelen bij kijken. Zo krijgen mensen een verzadigd gevoel als ze naar andermans foto’s kijken en is het effect van likes niet te onderschatten. In dit artikel bespreken we de effecten van sociale media op het mentale welzijn.
- De grootste 3 gevaren voor mentaal welzijn;
- De rol van likes op het sociale medialandschap;
- Vergelijken met anderen;
- Hoe sociale media algoritmes werken;
- Waarin de overheid kan ondersteunen;
- Sociale media: zegen of vloek.
De grootste 3 gevaren voor mentaal welzijn
Sociale media zit aan vele andere internet sites, apps, online casino sites en browsers gekoppeld, waardoor de drempel om het te gebruiken steeds lager wordt. Sommige online diensten, zoals https://fortunica3.com/nl-nl, onderscheiden zich door de nadruk die ze leggen op strenge privacyprotocollen en de beveiliging van gebruikersgegevens. Er zijn een aantal manieren waarop sociale media schadelijk kan zijn voor mentaal welzijn. Sinds de opkomst ervan gaat onze schermtijd omhoog, waardoor de impact op mentaal welzijn groter wordt.
Sociale media kunnen verbondenheid creëren, maar hier te veel tijd doorbrengen kan schadelijk zijn. Likes zijn een digitale manier om een foto of video te waarderen. Hoe meer likes, hoe meer waardering. Al deze informatie is publiekelijk toegankelijk voor iedereen. Soms kan daar een gevoel van wanhoop uit voortkomen als niet het aantal gewenste likes wordt behaald.
Psychologisch gezien werkt het beloningssysteem op sociale media dus niet altijd op een positieve manier. Ons brein werkt zo, dat er een bepaalde hoeveelheid dopamine vrijkomt wanneer er waardering wordt gegeven. Onderzoek heeft zelfs uitgewezen dat dezelfde beloningscentra in de hersenen worden geactiveerd als bij het ontvangen van geld of eten.
Vergelijken met anderen
Daar komt ook nog bij dat er mensen zijn die de mooiste avonturen, reizen en maaltijden op hun sociale mediakanalen delen. Bezoekers aan deze profielen kunnen een gevoel van wanhoop, frustratie of onbehagen voelen bij het zien van die beelden. Ook hier geldt dat negatieve gevoelens toenemen hoe langer er tijd wordt doorgebracht op sociale media apps.
Rationeel gezien realiseren mensen zich maar al te goed dat men alleen de perfecte weergave van zichzelf tentoonstelt. Het perfecte strandlijf, de mooiste zonsondergang, de ogenschijnlijk perfecte relatie. Emotioneel gezien kunnen kwetsbare personen een constante herinnering krijgen dat ze iets missen. Door internationale onderzoekers wordt dit fenomeen ‘social comparison’ genoemd.
De werking van algoritmes
Het sociale medium lijkt soms op een onschuldige ansichtkaart, maar is het allerminst. Achter de tijdlijnen, illustraties en video’s schuilt een geavanceerd algoritme schuil. Dat is een wiskundig softwaresysteem dat jouw handelingen, swipes, likes en commentaar kan analyseren. Op basis daarvan worden er suggesties gedaan voor activiteiten op je tijdlijn.
Wat er vervolgens op de tijdlijn verschijnt is niet altijd zelf te bepalen. Zo kunnen er soms zelfs schokkende of aanstootgevende zaken in beeld komen, waardoor een gevoel van machteloosheid kan ontstaan. In extreme gevallen kunnen gevallen van polarisatie een gevoel van extreme woede opwekken. Zo kun je ongewenst onderdeel worden van een giftige cocktail met clickbait.
Waarin de overheid kan ondersteunen
Sommige mensen kunnen maar moeilijk mate houden in het beperken van hun schermtijd en sociale media gebruiken. Maar sociale netwerken hebben hun macht sterk uitgebreid, zelfs tot overheidsniveau. Daardoor is het in sommige landen onmogelijk dat de overheid strenger gaat toezien op gebruik van sociale media. Maar er zijn ook goede voorbeelden ontstaan.
Zowel in Frankrijk als in Engeland heeft de overheid het voornemen om een verbod op sociale in te voeren voor kinderen die jonger zijn dan 15 jaar. Ook zijn er regels in ontwikkeling die AI-gebruik op sociale media stroomlijnen. Zo moeten influencers in Frankrijk bijvoorbeeld vermelden wanneer AI is gebruikt om foto’s te verbeteren.
Sociale media: zegen of vloek
Enerzijds is sociale media een zegen. Contact onderhouden met vrienden van over de hele wereld heeft voordelen zoals sociale cohesie en maatschappelijke betrokkenheid. Er zijn echter ook mensen die slecht mate kunnen houden in hun schermtijd. Gevoelens van wanhoop, frustratie of boosheid nemen proportioneel toe wanneer sociale media bezoeken .
Het lijkt erop dat we in Europa nog niet veel hoeven te verwachten van overheidsinstellingen. Sociale netwerken zijn zeer machtig en de lobby om deze kanalen online te houden is enorm. Daarom is zelfregulatie vooralsnog het meest voor de hand liggende instrument. Dit kan door sociale media apps te verwijderen, notificaties uit te zetten of simpelweg de computer een dagje te negeren.
Zelfregulering als oplossing
Sociale media is een integraal onderdeel geworden van onze samenleving. Toegankelijker dan ooit via smartphones, ipads en pc’s. Maar hoe meer tijd we er spenderen, hoe ongelukkiger we ervan worden. De overheid grijpt in Europa of de Verenigde Staten nog te weinig in om alles in goede banen te leiden. Zelfregulatie lijkt de oplossing tegen de sociale media risico’s die het mentale welzijn kunnen verslechteren.
